Leendert Saarloos, een legendarische naam in de kynologie

saarloos_met_fleurDe naam Max von Stephanitz is voor altijd verbonden aan de Duitse herder. De Schapendoes is zonder P.M.C. Toepoel ondenkbaar.

Een andere legendarische naam in de geschiedenis van rashonden is Leendert Saarloos (1884-1969). Hij was de schepper van het mooiste hondenras van Nederlandse bodem.

Europese Wolfhonden, zo noemde deze koppige doorzetter zijn populatie. Zijn honden kwamen voort uit kruisingen tussen een Duitse herder en een Europese wolvin. De naam Saarlooswolfhond zou pas na zijn dood toegekend worden als postuum eerbetoon. Saarloos, geboren en getogen in Dordrecht, was lange tijd scheepskok, maar zijn aangeboren doofheid hield hem ten slotte aan de wal. Midden jaren 20 van de vorige eeuw kruiste Leendert Saarloos verschillende diersoorten zoals hazen met konijnen en tamme met wilde duiven. Begin jaren dertig kruiste hij een wolvin met een Duitse herder: het begin van een moeizaam pad op weg naar een nieuw hondenras. Lees hieronder het ontstaan van de Saarlooswolfhond.

Politiehond
De Saarlooswolfhond is nu een ideale gezinshond, maar dat stond Leendert Saarloos niet voor ogen toen hij begon met zijn fokexperiment. Hij wilde gezonde en mentaal stabiele politiehonden fokken. De Duitse herder, vond hij, was te nerveus geworden voor die taak en hij wilde de rust, de kracht en het uithoudingsvermogen van de wolf in dat ras terugfokken. Daarom paarde Saarloos een Duitse herderreu, genaamd Gerard von Transrhenum, aan een Europese wolvin die hij Fleur noemde en die hij uit Diergaarde Blijdorp had verkregen.

Geen succes
Saarloos paste een strenge selectie toe om zijn honden af te richten tot politiehond, maar het werd geen succes. Zijn wolfhonden misten de aanvalsdrift van de Duitse herder. Door het overheersende vluchtinstinct van de wolf namen ze het hazenpad bij het minste of geringste ‘gevaar.’

geschiedenisfleur2

Wolvin Fleur

Afwijzing
Op advies van de geneticus dr. A.L. Hagedoorn probeerde Saarloos uit zijn populatie een nieuw Nederlands hondenras te fokken. Veel te vroeg, in 1942, slechts 10 jaar na het begin van zijn fokexperiment, diende hij een aanvraag in bij de Raad van Beheer om zijn honden als nieuw ras erkend te krijgen. De aanvraag werd afgewezen. De honden vertoonden te weinig homogeniteit en van dienstbaarheid was nauwelijks sprake. Leendert Saarloos begon daarop nog strenger dan voorheen zijn honden op dienstbaarheid te selecteren.

Blindengeleidehond
In de Tweede Wereldoorlog kwam hij er toevallig achter dat zijn wolfhonden – door hun vriendelijke en voorzichtige aard – goed konden worden afgericht tot blindengeleidehond.

geschiedenisswhblindengeleidehond

Europese Wolfhond als blindengeleidehond

Hij zette daarna een bloeiende opleidingsschool op voor blindengeleidehonden. Zijn hondenpopulatie noemde hij voortaan Europese Wolfhonden.

Meer wolvenbloed
Saarloos heeft tussen 1936 en 1963 minstens vier en waarschijnlijk vijf wolvinnen ingezet om inteelt tegen te gaan. Later probeerde hij het ras meer te homogeniseren. Hij was zich zeer bewust van de schoonheid van zijn honden, maar dat was uiteindelijk voor hem van minder belang: “Mooi worden ze toch wel.”

Erkenning als rashond
Saarloos overleed in 1969. Het doek dreigde definitief te vallen voor de Europese Wolfhond.

De Saarlooswolfhond
Om de populatie te redden, besloot een aantal liefhebbers, waaronder de heer G. de Josselin de Jong en mevrouw A. Brooijmans, Saarloos’ erfenis voor te dragen voor erkenning als rashond. Op 5 juli 1975 kwam die erkenning waarbij de Raad van Beheer – ter ere van Leendert Saarloos –  aan het ras de naam Saarlooswolfhond toekende.

Roerige beginjaren
In 1975 werd de NVSWH opgericht. In 1981 eiste een nieuwe voorzitter dat hij alle fokcombinaties voortaan zelf zou bepalen. Het centrale fokbeleid, dat later zo desastreus zou uitpakken, was daarmee een feit.

Protest
Het centrale fokbeleid kwam er in de praktijk op neer dat uitsluitend met honden van de vrouw van de voorzitter werd gefokt. Dat was natuurlijk nooit de bedoeling geweest. De fokkers protesteerden dan ook, maar werden in 1982 zonder pardon door de voorzitter uit de vereniging gezet. De honden werden opgesplitst in de NVSWH en de Leendert Saarloos Stichting, die door de geroyeerde fokkers werd opgericht en later opging in de Belgische Saarlooswolfhonden Vereniging.

Inteeltproblemen
De LSS wilde wel samenwerken, maar hoewel inteelt een steeds groter probleem werd, wilde de NVSWH dat onder geen beding. De pupaanwas in de NVSWH stagneerde meer en meer. Uiteindelijk werden er veel te weinig pups geboren om de populatie in stand te kunnen houden. Veel leden maakten zich ernstig zorgen. In 2006 dienden zij een plan in. De voorzitter werd opgedragen zijn centrale fokbeleid te verantwoorden en de hoog opgelopen verwantschap en  de teruggang van de vruchtbaarheid moest door deskundigen worden onderzocht. Alle leden die dit plan steunden, werden uit de vereniging gezet.

De AVLS, een nieuwe richting in de fokkerij
De maat was nu vol. Op 6 december 2006 werd de  AVLS opgericht. De vereniging  werd op 14 februari 2010 officieel door de Raad van Beheer erkend. De pupaanwas bij de NVSWH is nu geheel tot stilstand gekomen, maar nog steeds weigert de NVSWH elke samenwerking.


‘Een hond in wolfskleren’ is het enige boek over de Saarlooswolfhond dat de turbulente geschiedenis van het ras onomwonden beschrijft. Ook andere onderwerpen zoals karakter, opvoeding en gedrag komen uitgebreid aan bod. Het rijk geïllustreerde boek, 224 pagina’s full colour, is gebaseerd op het privé-archief van Leendert Saarloos. Het mag niet ontbreken in de collectie van de ware liefhebber van Saarlooswolfhonden. Klik op de afbeelding voor een indruk.