Leendert Saarloos, een legendarische naam in de kynologie

saarloos_met_fleurDe naam Max von Stephanitz is voor altijd verbonden aan de Duitse herder. De Schapendoes is zonder P.M.C. Toepoel ondenkbaar.

Een andere legendarische naam in de geschiedenis van rashonden is Leendert Saarloos (1884-1969). Hij was de schepper van het mooiste hondenras van Nederlandse bodem.

Europese Wolfhonden, zo noemde deze koppige doorzetter zijn populatie. Zijn honden kwamen voort uit kruisingen tussen een Duitse herder en een Europese wolvin. De naam Saarlooswolfhond zou pas na zijn dood toegekend worden als postuum eerbetoon. Saarloos, geboren en getogen in Dordrecht, was lange tijd scheepskok, maar zijn aangeboren doofheid hield hem ten slotte aan de wal. Midden jaren 20 van de vorige eeuw kruiste Leendert Saarloos verschillende diersoorten zoals hazen met konijnen en tamme met wilde duiven. Begin jaren dertig kruiste hij een wolvin met een Duitse herder: het begin van een moeizaam pad op weg naar een nieuw hondenras. Lees hieronder het ontstaan van de Saarlooswolfhond.

Politiehond
De Saarlooswolfhond is nu een ideale gezinshond, maar dat stond Leendert Saarloos niet voor ogen toen hij begon met zijn fokexperiment. Hij wilde gezonde en mentaal stabiele politiehonden fokken. De Duitse herder, vond hij, was te nerveus geworden voor die taak en hij wilde de rust, de kracht en het uithoudingsvermogen van de wolf in dat ras terugfokken. Daarom paarde Saarloos een Duitse herderreu, genaamd Gerard von Transrhenum, aan een Europese wolvin die hij Fleur noemde en die hij uit Diergaarde Blijdorp had verkregen.

Geen succes
Saarloos paste een strenge selectie toe om zijn honden af te richten tot politiehond, maar het werd geen succes. Zijn wolfhonden misten de aanvalsdrift van de Duitse herder. Door het overheersende vluchtinstinct van de wolf namen ze het hazenpad bij het minste of geringste ‘gevaar.’

geschiedenisfleur2

Wolvin Fleur

Afwijzing
Op advies van de geneticus dr. A.L. Hagedoorn probeerde Saarloos uit zijn populatie een nieuw Nederlands hondenras te fokken. Veel te vroeg, in 1942, slechts 10 jaar na het begin van zijn fokexperiment, diende hij een aanvraag in bij de Raad van Beheer om zijn honden als nieuw ras erkend te krijgen. De aanvraag werd afgewezen. De honden vertoonden te weinig homogeniteit en van dienstbaarheid was nauwelijks sprake. Leendert Saarloos begon daarop nog strenger dan voorheen zijn honden op dienstbaarheid te selecteren.

Blindengeleidehond
In de Tweede Wereldoorlog kwam hij er toevallig achter dat zijn wolfhonden – door hun vriendelijke en voorzichtige aard – goed konden worden afgericht tot blindengeleidehond.

geschiedenisswhblindengeleidehond

Europese Wolfhond als blindengeleidehond

Hij zette daarna een bloeiende opleidingsschool op voor blindengeleidehonden. Zijn hondenpopulatie noemde hij voortaan Europese Wolfhonden.

Meer wolvenbloed
Saarloos heeft tussen 1936 en 1963 minstens vier en waarschijnlijk vijf wolvinnen ingezet om inteelt tegen te gaan. Later probeerde hij het ras meer te homogeniseren. Hij was zich zeer bewust van de schoonheid van zijn honden, maar dat was uiteindelijk voor hem van minder belang: “Mooi worden ze toch wel.”

Eindelijk erkenning
Saarloos overleed in 1969. Het doek dreigde definitief te vallen voor de Europese Wolfhond. Om de populatie te redden, besloot een aantal liefhebbers, waaronder de heer G. de Josselin de Jong en mevrouw A. Brooijmans, Saarloos’ erfenis voor te dragen voor erkenning als rashond. Op 5 juli 1975 erkende de Raad van Beheer de populatie als een nieuw Nederlands hondenras en gaf het de naam Saarlooswolfhond ter ere van zijn schepper.

Roerige beginjaren
Nadat het ras was erkend, werd een vereniging opgericht. In 1981 kwam een nieuwe voorzitter aan het roer die een blanco volmacht voor zichzelf opeiste om alle fokcombinaties te bepalen. Het kwam er in de praktijk op neer dat uitsluitend met honden uit zijn eigen kennel werd gefokt. Dat was natuurlijk niet de bedoeling. Leden die ook wilden fokken, werden zonder pardon uit de vereniging gezet. Zij richtten in 1982 de Leendert Saarloos Stichting op die later fuseerde met de Belgische Saarlooswolfhonden Vereniging.

Inteeltproblemen
Het centrale fokbeleid van de voorzitter was erop gericht door te blijven fokken in een zeer beperkte, afgesloten groep honden. De inteelt liep daardoor schrikbarend op. Dit beleid was er de oorzaak van dat de geboorte van pups vrijwel tot stilstand kwam. Veel leden maakten zich  zorgen of de populatie nog wel in stand kon worden gehouden. Zij dienden in 2006 een plan in waarbij de voorzitter werd opgedragen zijn fokbeleid te verantwoorden. Ze eisten ook dat de hoog opgelopen verwantschap en de teruggang van de vruchtbaarheid door externe deskundigen zou worden onderzocht. De geschiedenis herhaalde zich: ook deze leden werden uit de vereniging gezet.

De AVLS, een nieuwe richting in de fokkerij
De maat was nu vol. Het was tijd voor een nieuwe rasvereniging. De AVLS werd op 6 december 2006 opgericht. Op 14 februari 2010 erkende de Raad van Beheer de AVLS als officiële vertegenwoordiger van het ras Saarlooswolfhond.


Het boek ‘Een hond in wolfskleren’ beschrijft uitgebreid deze turbulente geschiedenis van het ras, maar ook onderwerpen als karakter, opvoeding en gedrag komen aan bod. Het rijk geïllustreerde boek, 224 pagina’s full colour, is gebaseerd op het persoonlijk archief van Leendert Saarloos en mag niet ontbreken in de collectie van de ware liefhebber van de Saarlooswolfhond. Klik op de afbeelding voor een indruk.