Heupdysplasie

Wat is Heupdysplasie?
Heupdysplasie, kortweg HD, is een ontwikkelingsstoornis van de heupgewrichten. De kop van het dijbeen sluit niet goed aan in de kom van het heupgewricht. De afwijking kan erfelijk zijn, maar kan ook door of in combinatie met uitwendige omstandigheden optreden. Te vaak traplopen of te lange wandelingen van de jonge hond kunnen funest zijn. In ernstige mate is HD een pijnlijke aandoening voor de hond, maar er zijn ook honden met meer of minder ernstige HD, die er weinig last van lijken te hebben. Het gangwerk van de hond geeft geen juiste indicatie over de toestand van het heupgewricht. Voor een goede beoordeling moet een röntgenfoto worden gemaakt.

Hoe gaat het onderzoek?
Er wordt een röntgenfoto gemaakt van de heupen. De hond wordt op zijn rug in een bak gelegd om hem te fixeren. Na afloop kan de dierenarts je de röntgenfoto meestal direct mailen. De kwaliteit van de röntgenfoto is erg belangrijk. Als er  iets misgaat, moet het na 2 weken weer worden overgedaan. Voor sommige Saarlooswolfhonden is het te veel gevraagd om enige tijd bewegingsloos op hun rug te moeten liggen in een vreemde omgeving met een röntgenapparaat boven hun hoofd en onbekende mensen. Je kunt zelf het best inschatten hoe jouw hond zo’n situatie zal beoordelen. Een roesje kan soms verstandig zijn om onnodige stress te voorkomen. Het roesje heeft meestal geen schadelijke gevolgen voor de hond, maar is ook niet geheel zonder risico.

Perfecte heupen van een SWH

Perfecte heupen van een SWH met HD A

Beoordelingspanel
De röntgenfoto mag alleen door een dierenarts worden gemaakt die een overeenkomst heeft gesloten met de afdeling Gezondheid, Gedrag en Welzijn (GGW) van de Raad van Beheer. De foto wordt beoordeeld door specialisten. Voor een dierenarts bij jou in de buurt kun je bellen met de Raad van Beheer, afdeling GGW, telefoon 0900-7274663.

Voorwaarden voor het onderzoek
Je hond moet een NHSB-nummer hebben en de naam en het adres van de eigenaar moet overeenkomen met de naam en het adres op de stamboom of op het registratiebewijs. De hond moet minstens 1 jaar oud zijn. Voor grotere rassen, die pas op latere leeftijd volgroeid zijn, geldt een minimumleeftijd van 1,5 jaar. Hieronder valt de Saarlooswolfhond niet. Is de hond in het buitenland geregistreerd dan moet de hond, krachtens een besluit van de F.C.I. in het land waar hij is geregistreerd, worden onderzocht en beoordeeld op HD. De Raad van Beheer op Kynologisch Gebied in Nederland is aangesloten bij de F.C.I. en dit besluit is dus bindend voor de Raad. In het geval de betreffende hond tijdens het HD onderzoek in het buitenland was ingeschreven en voor minstens 1 jaar daar woonachtig was, kan echter wel een uitslag vermeld worden op de stambomen van de pups. Neem bij verdere vragen contact op met de RvB, afdeling GGW.

Het HD rapport
Er zijn verschillende beoordelingen.
HD A De hond is röntgenologisch vrij van heupdysplasie, maar kan wel drager zijn van de afwijking.
HD B is een overgangsvorm.  Op de röntgenfoto’s zijn geringe veranderingen gevonden, die weliswaar toegeschreven moeten worden aan heupdysplasie, maar waaraan in het kader van de fokkerij geen directe betekenis kan worden toegekend.
HD C betekent in lichte mate positief. Er zijn bij de hond duidelijke veranderingen gevonden, die passen in het ziektebeeld.
HD D is de aanduiding voor ernstige afwijkingen.

Duitse herder met HD E

Duitse herder met HD E

HD E is de zwaarste aanduiding, de afwijkingen zijn zodanig dat de heupgewrichten ernstig misvormd zijn.

Het kan zijn dat op een oudere stamboom nog de Nederlandse normering staat vermeld.

HD A was toen HD –
HD B was toen HD tc
HD C was toen HD ±
HD D was toen HD +
HD E was toen HD ++

De Norbergwaarde
Grofweg gezegd geeft de diepte van de kom in het heupgewricht en de aansluiting van de kop van het dijbeen in de kom de zogenaamde Norbergwaarde. De Norbergwaarden van het linker en rechter heupgewricht worden bij elkaar opgeteld en geven samen de som Norbergwaarden. Deze som wordt op het HD rapport vermeld.

Over het algemeen geldt: hoe hoger de Norbergwaarde, hoe beter. Een gezond heupgewricht heeft minstens een Norbergwaarde van 30, MAAR een hoge Norbergwaarde (dus boven de 30) hoeft niet te betekenen dat de hond ook goede heupgewrichten heeft. Ook zaken als een gelijkmatige gewrichtsspleet en eventueel aanwezige botafwijkingen worden in de beoordeling meegenomen en kunnen leiden tot een minder gunstige beoordeling.

Niet eens met de uitslag?
Als je het niet eens bent met het beoordelingsresultaat kun je een herbeoordeling aanvragen. Hieraan zijn extra kosten verbonden. Als de betaling bij de RvB binnen is, zal de foto door een onafhankelijke deskundige worden beoordeeld die geen deel uitmaakte van het eerdere beoordelingspanel. Deze tweede beoordeling wordt gemaakt op basis van dezelfde röntgenfoto. Het is niet mogelijk een andere röntgenfoto te laten maken.

Herhalen van het HD-onderzoek
Je kunt na verloop van 1 jaar opnieuw een HD-onderzoek laten verrichten. Die uitslag vervangt de eerdere uitslag.  Dit is alleen zinvol als de hond op een leeftijd van 1 à 1,5 jaar werd onderzocht, waarbij een licht positieve uitslag op grond van een slechte aansluiting werd geconstateerd, met een al dan niet bijbehorende lage Norbergwaarde, terwijl er destijds geen botafwijkingen werden vastgesteld.

Consequenties voor de fokkerij
De AVLS heeft in haar fokreglement vastgelegd dat beide ouderdieren op heupdysplasie moeten zijn onderzocht. Dit onderzoek vindt plaats nadat de ouderdieren minstens 16 maanden oud zijn. De uitslag is voor de dekking bekend. Met honden die de uitslag HD-C, HD-D en HD-E hebben mag niet gefokt worden. Neem bij vragen contact op met het secretariaat.